Jednym z kluczowych pojęć w systemie ISO 50001 jest przegląd energetyczny. Jednocześnie słyszy się, że niektóre przedsiębiorstwa są objęte obowiązkiem wykonania audytu energetycznego. Te dwa pojęcia, choć wydawałoby się podobne, nie oznaczają tego samego. Audyt energetyczny i przegląd energetyczny różnią się celem, zakresem, podstawą prawną i częstotliwością.
Co to jest audyt energetyczny?
W przypadku audytu energetycznego najczęściej chodzi o audyt wymagany ustawą o efektywności energetycznej (Dz.U. 2016 poz. 831) albo audyt wykonywany pod inwestycje. Jest to formalna, techniczna analiza zużycia energii, wykonywana przez audytora zewnętrznego lub kompetentną osobę.
Zgodnie z obowiązkiem ustawowym audyt energetyczny jest wykonywany co 4 lata. Wymagania, metodologię i sposób raportowania wyników audytów energetycznych określono w normie PN-EN 16247-1, która choć nie jest obowiązkowa, to jednak często stosowana w audytach energetycznych.
Audyty energetyczne wykonuje się w celu:
- Spełnienia obowiązku ustawowego (dot. najczęściej dużych przedsiębiorstw lub przedsiębiorstw mających wysokie zużycie energii).
- Uzyskania od Urzędu Regulacji Energetyki (URE) „białych certyfikatów”, czyli świadectw efektywności energetycznej – dokumentów potwierdzających, że dzięki określonym działaniom udało się zmniejszyć zużycie energii.
- Wsparcia przy wdrożeniu wymagań normy ISO 50001, jako jeden z elementów pomagających w przeprowadzeniu przeglądu energetycznego.
Pierwszy z tych przypadków jest obowiązkiem firm, których dotyczą przepisy o efektywności energetycznej. Drugi i trzeci punkt są dobrowolną decyzją organizacji.Niezależnie od celu jego przeprowadzenia, audyt energetyczny będzie analizą techniczną firmy pod kątem zużycia energii elektrycznej.
Co to jest przegląd energetyczny?
To wewnętrzna analiza zużycia energii w organizacji, stanowiąca podstawę systemu zarządzania energią wg ISO 50001. Przegląd da informacje o znaczących obszarach zużycia energii oraz pomoże określić wskaźniki efektywności energetycznej. Zatem przegląd energetyczny jest pojęciem szerszym niż audyt energetyczny oraz związanym konkretnie z systemem zarządzania energią wg ISO 50001. Audyt energetyczny może być punktem wyjścia do wykonania przeglądu energetycznego, ale nie zastąpi go.
Ponadto przegląd nie jest jednorazowym opracowaniem dokonywanym tylko na początku wdrażania systemu zarządzania lub co jakiś czas, tak jak audyt energetyczny. To raczej stały element systemu, który powinien być na bieżąco aktualizowany.
Więcej o przeglądzie piszemy w artykule - ISO 50001: jak wykonać przegląd energetyczny w firmie?
Czy system ISO 50001 zwalnia z obowiązkowego audytu energetycznego?
Zgodnie z dyrektywą (UE) 2023/1791 przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie energii w ciągu ostatnich trzech lat przekroczyło 10 TJ, a które nie wdrożyły certyfikowanego systemu zarządzania energią, muszą poddawać się obowiązkowemu audytowi energetycznemu co cztery lata. Jednak posiadanie certyfikowanego systemu zarządzania energią (SZE) zgodnego z normą ISO 50001 zwalnia przedsiębiorstwo z obowiązku przeprowadzania co 4 lata audytu energetycznego, pod warunkiem że system ten jest certyfikowany przez niezależną jednostkę. Certyfikowany system ISO 50001 jest uznawany za spełnienie wymogów w zakresie audytów, co pozwala firmom na uniknięcie dodatkowej biurokracji związanej z osobnym zlecaniem audytów energetycznych. Z obowiązku przeprowadzania odrębnego audytu energetycznego mogą być zwolnione również firmy posiadające certyfikowany system zarządzania środowiskowego (np. ISO 14001), o ile w ramach systemu prowadzony jest audyt spełniający minimalne wymogi określone w załączniku VI dyrektywy (UE) 2023/1791.
Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku przedsiębiorstw zużywające powyżej 85 TJ energii rocznie. One nie mają wyboru i muszą wdrożyć certyfikowany system zarządzania energią najpóźniej do 11 października 2027 roku.
Zdjęcie nagłówkowe: własne
Masz pytania do artykułu?
Zapraszamy do kontaktu!
Artykuł ten jest własnością intelektualną CONSILUM. Może być rozpowszechniany bezpłatnie wszystkim osobom i podmiotom zainteresowanym problematyką systemów zarządzania ISO, jednakże wyłączając cel komercyjny i bez dokonywania jakichkolwiek zmian w tekście. Wszelkie inne rozpowszechnianie wymaga pisemnej zgody autora. Dozwolone jest cytowanie fragmentów materiału z podaniem źródła.
