Rosnące ceny energii, wymagania środowiskowe i presja na ograniczanie kosztów sprawiają, że coraz więcej firm zaczyna poważnie analizować swoje zużycie energii. W tym kontekście norma ISO 50001 – system zarządzania energią staje się nie tylko narzędziem porządkowania danych, ale przede wszystkim sposobem na realne oszczędności. Jednym z kluczowych wymagań normy ISO 50001 jest przeprowadzenie przeglądu energetycznego.
Czym jest przegląd energetyczny?
Przegląd energetyczny to analiza zużycia i wykorzystania energii w organizacji, wykonana na podstawie danych pomiarowych i informacji o procesach.
Przegląd energetyczny składa się z czterech etapów:
- Zebranie danych o zużyciu energii (prąd, gaz, ciepło, paliwa).
- Ocena, gdzie tej energii zużywa się najwięcej (wyznaczenie ZWE).
- Wytypowanie obszarów o największym potencjale oszczędności.
- Ustalenie energetycznej linii bazowej (EnLB) i wskaźników wyniku energetycznego (EnPI).
Przegląd energetyczny jest podstawą systemu zarządzania energią, gdyż pozwala określić bieżący stan organizacji i daje informacje, co można poprawić, aby zmniejszyć zużycie energii.
Przegląd środowiskowy może kojarzyć się organizacjom, które posiadają już wdrożony system zarządzania środowiskowego wg ISO 14001 z przeglądem środowiskowym, gdyż tak jak w przeglądzie środowiskowym identyfikuje się wszystkie oddziaływania firmy na środowisko, tak w przeglądzie energetycznym określa się wszystkich konsumentów energii. A następnie stara się ich wyeliminować…
Etapy przeglądu energetycznego
Przegląd energetyczny nie polega na pojedynczym pomiarze lub jednorazowych oględzinach organizacji. To proces składający się z kilku wynikających z siebie etapów.
- Ustalenie zakresu i granic systemu zarządzania energią, a przez to zakresu i granic przeglądu energetycznego
- Zebranie danych o zużyciu energii
- Określenie obszarów ZWE – Znaczącego Wykorzystania Energii
- Wyznaczenie energetycznej linii bazowej (EnLB) oraz wskaźników efektywności energetycznej (EnPI)
Omówienie każdego z tych etapów znajduje się z odrębnym artykule – LINK.
Przegląd energetyczny w praktyce
W zależności od wielkości i dojrzałości organizacji, przegląd energetyczny może wyglądać nieco inaczej. W praktyce spotyka się następujące podejścia:
- Podejście „od faktur”
Wykorzystywane głównie w niedużych organizacjach. Bazuje na fakturach za zużycie energii. Na podstawie tych danych dokonuje się podziału na główne obszary zużycia energii. Początkowo zbierane w ten sposób dane mogą być dość ogólne. W kolejnych etapach doskonalenia systemu zarządzania energią można do uszczegóławiać, np. poprzez stopniowe dokładanie podliczników na instalacji energetycznej.
Zaletą podejścia opartego na fakturach jest prostota i niski koszt realizacji – nie trzeba od razu inwestować w rozbudowane systemy pomiarowe.
- Podejście procesowe
To podejście jest wykorzystywane przede wszystkim w firmach produkcyjnych. Będzie przydatne szczególnie, gdy firma ma wdrożony system zarządzania jakością wg ISO 9001 lub dowolny inny system, w ramach którego zmapowano zachodzące procesy. Zużycie energii ustala się dla każdego procesy, a następnie identyfikuje ZWE jako kluczowe etapy procesu.
To podejście pozwala od razu powiązać energię z produkcją i jakością.
- Podejście oparte na audycie energetycznym
Duże firmy, mające prawny obowiązek wykonywania audytu energetycznego mogą posłużyć się uzyskanymi w ten sposób danymi. Dotyczy to najczęściej dużych przedsiębiorstwach. ISO 50001 zapewnia strukturę do wdrożenia tych działań w sposób systemowy.
Przegląd energetyczny to nie audyt energetyczny
W potocznym języku słowa „audyt” i „przegląd” bywają używane zamiennie. Jednak w systemie zarządzania energią przegląd energetyczny (zgodnie z punktem 6.3 normy ISO 50001) to proces znacznie głębszy i bardziej dynamiczny niż jednorazowy audyt energetyczny przedsiębiorstwa.
Podczas gdy klasyczny audyt często kończy się raportem lądującym w szufladzie, przegląd energetyczny jest podstawą całego systemu zarządzania energią. To on wyznacza kierunki działań, pozwala określić cele i – co najważniejsze – daje bazę do mierzenia postępów w czasie. To proces ciągły: raz wykonany, powinien być regularnie aktualizowany, aby odzwierciedlać zmiany zachodzące w firmie.
Zdjęcie nagłówkowe: pvproductions z Freepik
Masz pytania do artykułu?
Zapraszamy do kontaktu!
Artykuł ten jest własnością intelektualną CONSILUM. Może być rozpowszechniany bezpłatnie wszystkim osobom i podmiotom zainteresowanym problematyką systemów zarządzania ISO, jednakże wyłączając cel komercyjny i bez dokonywania jakichkolwiek zmian w tekście. Wszelkie inne rozpowszechnianie wymaga pisemnej zgody autora. Dozwolone jest cytowanie fragmentów materiału z podaniem źródła.
